Δημοκρατία και Κοινοβουλευτισμός ( Παρλαμενταρισμός )

Περί της Δημοκρατίας και του Παρλαμενταρισμού (Κοινοβουλευτισμού)

Η Δημοκρατία (Δ.) και ο Παρλαμενταρισμός (Π.) ανήκουν στα πρυτανεύοντα αντικείμενα της Πολιτικής Φιλοσοφίας , των Πολιτικών, εν μέρει και των Νομικών  Επιστημών. Περί του περιεχομένου κτλ.  αμφοτέρων των  εννοιών επικρατεί  στα πλαίσια του Δυτικού Κύκλου Πολιτισμού (Δύση) μία γενική ομοφωνία των ειδικών επιστημόνων (Consensus generalis  Doctorum et Professorum).

Φορείς  των   επιστημονικών γνώσεων είναι πρωτίστως τα πανεπιστημιακά εγχειρίδια και τα λεξικά. Σε σύγκριση με αυτά δεν είναι δυνατόν να θεωρηθεί η  Wikipedia  πηγή σοβαρών γνώσεων ιδιαιτέρως  όταν μη ειδικοί επιστήμονες την χρησιμοποιούν .

Τοιουτοτρόπως δημιουργείται ένα αφάντατο εννοιολογικό χάος, το οποίο ενδυναμώνεται μέσω μίας νεοελληνικής ιδιαιτερότητας να απορρίπτει η Αριστερά τις «αστικές γνώσεις» σαν μη επιστημονικές και να χρησιμοποιεί με μεγίστη αυτοπεποίθηση δικές της ιδεοληψίες ως τις μοναδικές «επιστημονικές» γνώσεις. Αυτό ισχύει σχεδόν για όλες τις κοινωνικές και πολιτικές επιστήμες.

Περί της Δημοκρατίας

Λόγω χώρου δεν αναφέρονται οι γλωσσικές και ιστορικές πτυχές του όρου της Δ. Στην ουσία αποτελεί η Δ. έναν  τρόπο εξουσίας με τα εξής χαρακτηριστικά στοιχεία :

1. Κυριαρχία του λαού ( μετάφραση από τα Γαλλικά : souverainete du peuple ήδη στην εποχή της Γαλλικής Αστικής Επανάστασης , 1789) που σημαίνει, ότι η ανώτατη εξουσία σε ένα κράτος προέρχεται από τον λαό ( τότε όχι από την φεουδαλική αριστοκρατία).

2. Η πολιτική ισότητα που στην πραγματικότητα σημαίνει θεωρητικά ισότιμη συμμετοχή ΟΛΩΝ των πολιτών στην διαδικασία της πολιτική διαμόρφωσης της βούλησης και την λήψη των απαραιτήτων αποφάσεων.

3. Ελευθερία και βασικά δικαιώματα ΟΛΩΝ των πολιτών, δηλαδή τα ανθρώπινα δικαιώματα τίθενται υπό την προστασία του κράτους του δικαίου.

4. Πολυποίκιλες δυνατότητες συμμετοχής ΟΛΩΝ των πολιτών μέσω του δικαιώματος των εκλογών, της διαφάνειας  στην διαμόρφωση των αντιλήψεων , χρονικά περιορισμένων  αποφάσεων και  μέσω της προστασίας των δικαιωμάτων της αντιπολίτευσης.

5. Εμπέδωση ενός μίνιμουμ ισότητας και δικαιοσύνης σαν προϋπόθεση της ενεργούς συμμετοχής ΟΛΩΝ των πολιτών στο κοινωνικό και πολιτικό γίγνεσθαι.

Οι βασικοί πυλώνες της δημοκρατίας είναι  κυριαρχία του λαού, η ελευθερία, τα ανθρώπινα δικαιώματα  και η ισότητα όλων των πολιτών.

Σε γενικές γραμμές σημειώνονται δύο είδη της  Δ. :

α) Η άμεση Δ., στην οποία ο λαός αποφασίζει μέσω δημοψηφισμάτων (π.χ. στην Ελβετία επιτυχέστατα) περί σημαντικών πολιτικών υποθέσεων.

β) Η αντιπροσωπευτική Δ., στην οποία η εξουσία της λήψης αποφάσεων ανατίθεται σε εκλεγμένους αντιπροσώπους. Σε αυτήν ανήκει ο σύγχρονος κοινοβουλευτισμός (παρλαμενταρισμός).

Στην πολιτική πράξη διαπιστώνονται δύο βασικές μορφές της Δ. :

α) Η φιλελεύθερη Δ.στην οποία η γενική δημοκρατική διαδικασία εξυπηρετεί την εξεύρεση επίλυσης του  μεγάλου κοινωνικού και πολιτικού  προβλήματος διαφορετικών ή και αντιθέτων συμφερόντων επί τη βάση αμοιβαίων συμβιβασμών (παρανοϊκό κόκκινο πανί στην αριστερή ορολογία).

β) Η ρεπουμπλικανική Δ., η οποία δεν χρησιμοποιεί τις δημοκρατικές διαδικασίες ως μέσο διευθέτησης  συγκρουομένων συμφερόντων , αλλά πρωτίστως ως ευκαιρία και δυνατότητα να δημιουργήσει κοινές αξίες και επιδιώξεις.  Στα τελευταία χρόνια διαδραματίζονται σε μερικά εξελιγμένα κράτη προσπάθειες δημιουργίας ενός κράματος των προαναφερθέντων μορφών της Δ. Συγκεκριμένα καταβάλλονται προσπάθειες πραγματοποίησης  μίας γενικής συνεννόησης ίσως και συμφωνίας  ακόμη κα σε περίπτωση αποφάσεων εκ μέρους της πλειοψηφίας.

Ο απώτερος σκοπός είναι η δημιουργία ευνοϊκών προϋποθέσεων για την πραγματοποίηση των ληφθεισών αποφάσεων  και με την συγκατάθεση της μειοψηφίας. Αλλά η κυβέρνηση από το ένα μέρος και η αντιπολίτευση από το άλλο μέρος δεν ενεργούν ως πολιτικοί εχθροί. Ετσι είναι εφικτό, να εμπεδώνεται μία κυβέρνηση της ¨Μεγάλης Συμμαχίας»  όπως π.χ. στην Γερμανία η επιτυχέστατη κυβέρνηση μεταξύ των Χιστιανοδημοκρατών και των Σοσιαλδημοκρατών.

Υπό τον φακό της ελληνικής πολιτικής πραγματικότητας του ατέρμονου συγκρουσιασμού , μερικές φορές και της παροξυστικής σχεδόν εμφυλιοπολεμικής διάθεσης πρόκειται εδώ για εξελίξεις σε έναν άλλον αστερισμό.

Παρλαμενταρισμός (Κοινοβουλευτισμός)

Ο Π. (εμπέδωση για πρώτη φορά στην Αγγλία) ορίζεται ως πολιτικό σύστημα, στα πλαίσια του οποίου  το κοινοβούλιο ως  αντιπρόσωπος ενός μέρους του λαού έχει την δυνατότητα ενεργούς συμμετοχής σε πολιτικές αποφάσεις. Στην ουσία πρόκειται για ένα κοινοβουλευτικό κυβερνητικό σύστημα, στο οποίο το κοινοβούλιο προσδίδει στα κρατικά όργανα και ιδιαιτέρως στην κυβέρνηση την απαραίτητη πολιτική νομιμότητα, μια που τα μέλη της κυβέρνησης ψηφίζονται από αυτό.

Συνοπτικά αναδεικνύει αυτό το κυβερνητικό σύστημα τα εξής βασικά χαρακτηριστικά γνωρίσματα :

α) Οι υπουργοί προέρχονται λόγω νομιμότητας στην πλειονότητά  τους από το κοινοβούλιο.

β) Η κυβέρνηση είναι υπεύθυνη για το έργο της έναντι του κοινοβουλίου, έτσι ώστε  αυτό έχει υπό ορισμένων προϋποθέσεων το δικαίωμα να απολύσει την κυβέρνηση.

γ) Στενή συνεργασία μεταξύ της κυβέρνησης και της πλειοψηφίας του κοινοβουλίου, κάτι που επιδρά μάλλον αρνητικά στον διαχωρισμό μεταξύ της νομοθετικής και της εκτελεστικής εξουσίας. Αυτό όμως ισοφαρίζεται μέσω του πραγματικού αναβιβασμού του ρόλου της αντιπολίτευσης μέσα στο κοινοβούλιο.

Εν ολίγοις, η αντιπολίτευση ελέγχει τις ενέργειες της κυβέρνησης. Σχήμα, τρόπος και ουσία του ελέγχου είναι συνήθως ένδειξη της πολιτικής ωριμότητας και της κοινωνικής συνείδησης των εκπροσώπων της αντιπολίτευσης.

Το αντίθετο της Δ. αποτελούν τα ολοκληρωτικά ΔΙΚΤΑΤΟΡΙΚΑ καθεστώτα. Αυτό άς το λάβουν υπ όψη όσοι ανεύθυνα, επιπόλαια και άδικα απορρίπτουν την Δημοκρατία, η οποία όπως όλα τα ανθρώπινα δημιουργήματα δεν μπορεί να είναι τέλεια, ιδανικά και απόλυτα.

Μερικές πηγές

-( στα μέσα των 6οχρονων περάτωση ανάλογων  σπουδών,δοκτοράτα  κτλ. ).

-C. Lenz / N.Ruchlak, Kleines Politik – Lexikon, München / Wien / Oldenbourg , 2001, S.35/36, 162-164.

-Duden, Das große Fremdwörterbuch, Herkunft und Bedeutung der Fremdwörter, Mannheim /

Leipzig / Wien / Zürich, 2000, S.310, 999.

-Philosophisches Wörterbuch, hrsg. von G. Klaus / M. Buhr, Band 1,Leipzig, 1969, S.224-/225

-Nolte,  Was ist Demokratie? Geschichte und Gegenwart C. H. Beck, München 2012.

-Hans Vorländer,  Demokratie. Geschichte, Formen, Theorien , München, 2010.

Δημοσιευθέν συχνά στον κεντρικό ηλεκτρονικό τύπο, τελευταία στην Καθημερινή (27.12.14).

 

Hinterlasse eine Antwort

Deine E-Mail-Adresse wird nicht veröffentlicht.

Du kannst folgende HTML-Tags benutzen: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>