Αζοφική Θάλασσα, Στενό του Κερτς

Στενό του Κερτς, Αζοφική Θάλασσα, Διένεξη μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας, Θεώρηση υπό την σκοπιά του Διεθνούς Δημοσίου Δικαίου

1. Περίπτωση: Η Αζοφική Θάλασσα προ την κατάκτηση της Κριμαίας εκ μέρους της Ρωσίας

α) Σύμφωνα  με την UNCLOS (Συνθήκη του ΟΗΕ περί το Δίκαιο της Θαλάσσης) από το 1982 η Αζοφική Θάλασσα ανήκε στα εσωτερικά ύδατα και έτσι στο κρατικό έδαφος της Σοβιετικής Ενωσης.
β) Αλλά ύστερα από την ανακήρυξη της ανεξαρτησίαςτης Ουκρανίας το 1991 η Αζοφική Θάλασσα έχει μεταβληθεί επί τη βάσει μίας διακρατικής συμφωνίας σε «ενιαία ύδατα» δύο ανεξαρτήτων κρατών και δη της Ρωσίας και της Ουκρανίας. Επομένω γι αυτήν την διακρατική συμφωνία ισχύει η Σύμβαση της Βιέννης περί των συμφωνιών αππό το 1969. Επειδή πρόκειται για δύο ανεξάρτητα υποκείμενα του Διεθνούς Δημοσίου Δικαίου, ισχύουν οι συγκεκριμένοι  κανόνες της Συνθήκης  περί την ειρηνική διάβαση (Αρθρα 17-20), η οποία αφορά εμποορικά πλοία αλλά και πολεμικά πλοία (χωρίς ιδιαίτερη άδεια αλλά γνωστοποίηση εκ των προτέρων).
γ) Αμφότερα τα κράτη έχουν λησμονήσει να συνάψουν μία πιο συγκεκριμένη συμφωνία περί τον υτελικό ορισμό των συνόρων. Επειδή η Ουκρανία κατέχει μεγαλύτερη ακτή και  επομένως δεν μπορεί ναι ισχύει ο κατά τα άλλα γενικός κανόνας της Μέσης Γραμμής, το μεγαλύτερο τμήμα της Αζοφικής Θάλασσας ανήκει στην Ουκρανία.

2. Περίπτωση: Η Αζοφική Θάλασσα μετά την κατάκτηση της Κριμαίας από την Ρωσία

α) Υπό την σκοπιά του ΔιεθνούςΔημοσίου Δικαίου το 2014 έχει λάβει χώραν μία μη επιτρεπτή κατάκτηση της Κριμαίας, γιατί  του»Δημοψηφίσματος»  έχει προηγηθεί   άσκηση στρατιωτικής βίας εκ μέρουςτης Ρωσίας,  και πέραν τούτου η αρχή της αυτοδιάθεσης των εθνών ή των λαών ως βασική αρχή του Διεθνούς ΔημοσίουΔικαίου  δεν εμπεριέχει το δικαίωμα του αποσχισμού από το υπάρχον κράτος  (βλέπε και την περίπτωση της Καταλωνίας ή της Σκωτίας). Ούτως ή άλλως στην Κριμαία δεν επρόκειτο για ένα έθνος ή για ένα λαό, αλλά υπό την σκοπιά του Ουκρανικού έθνους  για μίαν εθνική (ρωσική) μειονότητα.

β) Ο γενικό νομικός  κανόνας  «ex injuria non jus oritur» («εκ του αδίκου  δεν απορρέει δίκαιο»)  σημαίνει στη περίπτωση της Κριμαίας,  ότι αυτή αποτελεί περαιτέρω τμήμα του ουκρανικού και όχι του ρωσικού κρατικού εδάφους.

γ) Αλλά η Ρωσία έχει ενεργήσει ΄συμφωνα με τον μη επιτρεπτό κανόνα της « νομικήςισχής του γεγονότος» και συνεχίζει να δημιουργεί «fait accompli» («τετελεσμένο γεγονός»).Τοπρώτο βήμα ήταν η κατάκτηση της Κριμαίας, το δεύτερο η μή νόμιμη κατασκευή της γέφυρας του Κερτς και το τρίτο βήμα  είναι η μετατροπή της Αζοφικής Θάλασσας σε εσωτερικά  ρωσικά ύδατα.  Στο μέλλον δεν αποκλείεται η Ρωσία να ανακηρύξει την κατάκτηση της Ανατολικής Ουκρανίας γνωστή ως »Λαϊκή Δημοκρατία του Δονετζκ» και  επίσης της «Λαϊκή Δημοκρατίας του Λουκάνσκ» καθώς και την «Δημοκρατία της Υερδνειστερίας» , τμήματος  της Δημοκρατίας της Μολδαβίας. Κατά τα άλλα ουδεμία από αυτές τις χώρες έχει σχέση με δημοκρατία.

δ) Ανεξάρτητα από την επίσημη «νομική άποψη» της Ρωσίας δεν είναι σύμφωνα με το Διεθνές Δίκαιο της Θαλάσσης συνήθεια, ένα κράτος  να χρησιμοποιεί χωρίς ιδιαίτερο λόγο στρατιωτική βία κατά ενός άλλου συνήθως ανίσχυρου κράτους.

Die Zeit (29.11.18), Münchner Merkur , Wiener Zeitung, Neue Zürcher Zeitung, Tagesspiegel (30.11.18)