Populismus

Populismus nach der Politologie (Politische Wissenschaft) und der Soziologie

Der Populismus stellt eine negative Politik dar, die im starken Bestreben, die Zustimmung des Volkes zu erlangen, ihm nach dem Munde redet. Zugleich wird an die Emotionen und Instinkte appelliert. Es werden einfache Lösungen für komplexe und komplizierte Probleme verbal propagiert, ohne konkret zu werden. Zum Populismus gehört auch die Taktik, vor den Wahlen viele Versprechen zu machen, obwohl im Voraus klar ist, dass sie niemals realisiert werden können. Man verspricht also ganz locker das Blaue vom Himmel.
Es gibt prinzipiell zwei unterschiedliche Erscheinungsformen des Populismus :
a) Rechtspopulismus : Im Mittelpunkt stehen Ängste der Menschen z.B. vor angenommener Überfremdung durch die Flüchtlinge, Kriminalität der Flüchtlinge , der Zorn der Bürger für zu hohe Steuern etc.
Der Rechtspopulismus breitet sich gegenwärtig in vielen europäischen Ländern wie eine Seuche aus. Nolens volens bereitet er den Boden für gefährliche Entwicklungen vor. Daher gilt hier der Satz “Wehret den Anfängen”.
b) Linkspopulismus, sehr verbreitet in Lateinamerika und seltsamerweise in Griechenland (Tsipras) : Kampf gegen die Korruption, Erhöhung der Sozialleistungen für die ärmeren Bevölkerungsschichten ohne die dafür notwendige ökonomische Grundlage und Kampf gegen den Liberalismus in der Wirtschaft.
Der Populismus ist auch als eine Methode zu verstehen , die Volksmassen zu mobilisieren in erster Linie durch die Verwendung bestimmter Signalbegriffe wie z.B. „einfache Leute“ (Trump) gegen den „bürokratischen Apparat“, „verständliche“ Sprache, „die da oben“, “das Volk und das System”, “Gefährdung der Identität des Volkes“,“Überfremdung“, „das Boot ist voll“, „Einwanderung in soziale Systeme“ (AfD) etc.
Literatur (nicht die lächerliche Wikipedia, sondern wissenschaftliche)
- Bohlen D./ F. Grotz (Hrsg.) Kleines Lexikon der Politik, 2015.
-R. Melzer, Β. Küpper (Autoren), Wut, Verachtung, Abwertung : Rechtspopulismus in Deutschland, 2015.
- Müller J-W., Was ist Populismus? – Ein Essay , 2016.
- Priester K., Populismus : Historische und aktuelle Erscheinungsformen, 2007.
-Priester K. , Rechter und linker Populismus : Annäherung an ein Chamäleon, 2012.
- Stegemann B., Das Gespenst des Populismus : Ein Essay zur politischen Dramaturgie, 2017.

Frankfurter Allgemeine Zeitung Facebook (8.4.19, 13.6.19), Frankfurter Allgemeine Zeitung und Berliner Zeitung (18.5.19, 27.5.19), SDZ Facebook (20.5.19), Wiener Zeitung Facebook (21.5.19, 28.5.19), SDZ Facebook (22.5.19), Zeit  Facebook (27.5.19), SDZ Facebook (28.5.19), NZZ und Stern Facebook (28.5.19), Leipziger Volkszeitung   Facebook (13.6.19),  Spiegel Facebook (13.6.19)

 

Λαϊκισμός, Περιεχόμενο και Καθοριστικά Συστατικά Στοιχεία , Ποιότητα Βίου

Σαφήνεια vs του συνηθισμένου νεοελληνικού εννοιολογικού χάους

Λαϊκισμός, Περιεχόμενο και καθοριστικά συστατικά στοιχεία

Η έννοια Λαϊκισμός είναι μετάφραση του διεθνώς γνωστού όρου της
Πολιτολογίας (Πολιτική επιστήμη ) POPULISMUS (λατινικά populus = Λαός).

Κοινωνικοπολιτικός Προσδιορισμός

α) Αρνητικός κοινωνικοπολιτικός προσδιορισμός : Εντονη επιθυμία για
απόκτηση της συγκατάθεσης του λαού . Μέσον : δημαγωγικά συνθήματα,
έναντι του λαού λένε αυτά που θέλει να ακούσει, αποτείνονται στα
ένστικτα και στα συναισθήματα, διακηρύσσουν εύκολες λύσεις στην
πραγματικότητα πολυσύνθετων και δύσκολων προβλημάτων , παραγκωνισμός
της ηθικής υπευθυνότητας και της λογικής σκέψης

β) Θετικός κοινωνικοπολιτικός προσδιορισμός : Πολιτική που λαμβάνει στα σοβαρά υπ όψη τα πολυποίκιλα προβλήματα των «απλών ανθρώπων» , τα εκφράζει κάλλιστα σε σύγκριση με άλλες πολιτικές ομάδες και διασφαλίζει άμεση επικοινωνία με τον λαό.

Σημειώνονται πρωτίστως δύο ιδεολογικοπρογραμματικές κατευθύνσεις. : Ο Δεξιός Λαϊκισμός (ΔΛ) και ο Αριστερός Λαϊκισμός (ΑΛ).

1.ΔΛ (πρωτίστως στα εξελιγμένα κράτη)

Στο επίκεντρο εστιάζονται ο φόβος των πολιτών λόγω της υποτιθέμενης
απώλειας της εθνικής ταυτότητας μέσω ξένων ανθρώπων ιδιαιτέρως εκ
μέρους του ισλαμικού κόσμου, η αγανάκτηση των αστών λόγω των
τεράστιων φόρων, και η απαίτηση για λιγότερο κράτος.

2. ΑΠ (πρωτίστως στις υποανάπτυκτες, στις αναπτυσσόμενες χώρες και στην Ελλάδα)

Αυτός έχει τα εξής θέματα στο επίκεντρο της ενασχόλησης : μεγαλύτερη ενίσχυση των φτωχών κοινωνικών στρωμάτων, αγώνας κατά της διαφθοράς των κυβερνόντων, αλλά στις υποανάππτυκτες χώρες και στην Ελλάδα ισχυρότερο κράτος ως προστάτης έναντι του νεοφιλελευθερισμού, και το κράτος ως κεντρικός διανεμητής οικονομικών και κοινωνικών αγαθών.

Στην Ελλάδα σημειώνονται και οι δύο βασικές εκφάνσεις του Λαϊκισμού . Τα
κόμματα ΣΥΡΙΖΑ και ΑΝΕΛΛ είναι οι φορείς του. Ως εμπεδωτής
του ΤΡΙΤΟΚΟΣΜΙΚΟΥ Λαϊκισμού θεωρείται ο μέγας λαοπλάνος Ανδρέας
Παπανδρέου. Διαπιστώνουμε αντικειμενικά και πολιτικά ή κομματικά
ουδέτερα, ότι ο Κυριάκος Μητσοτάκης αποτελεί το αντίθετο του λαϊκιστού.

Γενικά ο Λαϊκισμός θεωρείταικαι ως στρατηγικό μέσω κινητοποίησης ή και
επίτευξης πολιτικής ομοφωνίας πολιτικών ελίτ ή και μεμονομένων πολιτικών
που νομίζουν, ότι λόγω οφθαλμοφανών πολιτικών, οικονομικών και ηθικών
προβλημάτων, τα οποία οι πολίτες έχουν ήδη συνειδητοποιήσει, ωρίμασε ο
χρόνος να τα επισημάνων γενικολογώντας χωρίς να κάνουν συγκεκριμένες
προτάσεις επίλυσής των. Χρησιμοποιούν συνήθως εκφράσεις όπως οι καλοί
«απλοί άνθρωποι» , ο «σκληρά εγαζόμενος απλός λαός», «η λαϊκή
ηθικότητα», «το ένστικτο του απλού λαού», « οι διεφθαρμένες έλιτες», « η
γραφειοκρατία», « η εθνική ομοιογένεια», «η εθνική ταυτότητα» , «τα
συστημικά κόμματα» κτλ.

Στον «Τρίτο Κόσμο» και ιδιαιτέρως στη
Λατινική Αμερική έχει εμφανισθεί ο Λαϊκισμός υπό την μορφή μαζικών
κοινωνικοπολιτικών κινημάτων σε περιπτώσεις ταχέων πολιτικών εξελίξεων
και της κατάρρρευσης απολυταρχικών ή και δικτατορικών συστημάτων με
επίκεντρο μία προσωπικότητα. Η κοινωνική των βάση αποτελείται από
μέλη των χαμηλών εν μέρει και των μεσαίων στρωμάτων καθώς και από
προλετάριους στις πόλεις ή και αγρότες στην ύπαιθρο, ενώ οι αρχηγοί
προέρχονται από τα μεσαία ή και από τα υψηλότερα κοινωνικά στρώματα. Οι
επιδιώξεις αυτών των κινημάτων είναι σχεδόν χωρίς εξαιρέσεις
εθνολαϊκιστικές καθώς και η συμμετοχή των λαϊκών στρωμάτων στην πολιτική
και οικονομική εξουσία. Ο ιδιαίτερος λατινοαμερικανικός Εθνολαϊκισμός
ήταν η λογική συνέπεια της καταστροφής της οικονομίας πολλών χωρών μέσω
του νεοφιλελευθερισμού.

Ενα άλλο καθοριστικό γνώρισμα του
λατινοαμερικανικού (και του ελληνικού) λαϊκισμού, είναι ο έντονος
κοινωνικοπολιτικός συγκρουσιασμός που σημαίνει από το ένα μέρος ο
«Λαός», δηλαδή οι οπαδοί και από το άλλο μέρος η αντιπολίτευση, δηλαδή
τα πλούσια στρώματα, πρωτίστως η «Ολιγαρχία» (Βενεζουέλα, Βολιβία,
Εκουαδόρ, εν μέρει και Ελλάδα).

Συμπεράσματα

1. Πρόκειται για άκρως συντηρική δεξιοστρεφή ή για ριζοσπαστική αριστεροστρεφή πολιτική (στρατηγική και τακτική).
2. Θέτει στο επίκεντρο διαδεδομένες εθνικές, κοινωνικοπολιτικές και οικονομικές ανησυχίες και συναισθήματα.
3. Ενισχύει αυτή την κατάσταση και προτείνει δήθεν εύκολη και ταχεία
επίλυση των υπαρχόντων εθνικών, κοινωνικοπολιτικών και οικονομικών
προβλημάτων.
4. Σημειώνονται ισχυρές τάσεις σε μεσσιανισμο και πολιτική μαγεία, στην ουσία ΑΠΑΤΗ (π.χ. Τσίπραςμε πολλές οβιδιακές μεταμορφώσεις, μικροαστός με έντονο ψευτοεπαναστατικό περιτυύλιγμα) .
5. Επιδιώκει ιδίους πολιτικούς σκοπούς που στην πραγματικότητα δεν έχουν άμεση σχέση με την ουσία των υπαρχόντων προβλημάτων.
6. Οι Λαϊκιστές δεν είναι σε θέση , αφού αναρριχθούν μέσω κίβδηλων
υποσχέσεων στην εξουσία, να υλοποιήσουν ούτε μίαν υπόσχεση και συνήθως
κάνουν ακριβώς το αντίθετο. Ο Τράμπ αποτελεί μεγάλη εξαίρεση (Ιδέ
εκτενώς G. Seesslen).

Πηγές (χωρίς επιστημονικές πηγές (όχι οι ανοησίες της Wikipedia) υφίσταται κίνδυνος μεγίστης μπουρδολογίας.

- Bohlen D./ F. Grotz (Hrsg.) Kleines Lexikon der Politik, 2015.
-R. Melzer, Β. Küpper (Autoren), Wut, Verachtung, Abwertung : Rechtspopulismus in Deutschland, 2015.
- Müller J-W., Was ist Populismus? – Ein Essay , 2016.
- Priester K., Populismus : Historische und aktuelle Erscheinungsformen, 2007.
-Priester K. , Rechter und linker Populismus : Annäherung an ein Chamäleon, 2012.
- Seesslen G., Trump! : POPulismus als Politik, 2017.
- Stegemann B., Das Gespenst des Populismus : Ein Essay zur politischen Dramaturgie, 2017.

Δημοσιευθέν επεξεργασμένο συχνά στον ηλεκτρονικό τύπο (Καθημερινή, Το Βήμα, Τα Νέα), 2016, 2017, Καθημερινή (19.12.18)

————————————————————————-

Ποιότητα βίου, Κριτήρια

Το θέμα ανήκει στα αντικείμενα της επιστήμης ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑ. Φορέας των ανάλογων επιστημονικών γνώσεων είναι πρωτίστως τα έγκυρα επιστημονικά λεξικά, τα πανεπιστημιακά εγχειρίδια και οι υπερεξειδικευμένες μονογραφίες.

Παρακάτω παραθέτω τις γνώσεις περί της Ποιότητας του βίου.
Η Ποιότητα του βίου (quality o life) σύμφωνα με κοινωνικά κριτήρια (social indicators) αφορά το επίπεδο εξέλιξης των γενικών συνθηκών βίου σε μά κοινωνία.

Περί των κοινωνικών κριτηρίων :

α) Επίπεδο του βίου σύμφωνα με την εξέλιξη της οικονομίας (πρωτίστως παραγωγικότητα ως απαραίτητη βάση). Πρόκειται πρωτίστως για την ποιότητα και ποσότητα των καταναλωτικών αγαθών. Η επίπλαστη ευημερία επί τη βάση υπέρογκου δανεισμού δεν λαμβάνεται υπ όψη.
β) Συνθήκες κατοικίας.
γ) Κατάσταση του φυσικού περιβάλλοντος.
δ) Ποιότητα του πολιτικού συστήματος (ελευθερίες, ανθρώπινα δικαιώματα).

ε) Ποιότητα του συστήματος υγείας.
ζ) Δυνατότητα και ποιότητα των διακοπώ.
η) Ποιότητα του εκπαιδευτικού συστήματος από το Δημοτικό ως το Πανεπιστήμιο.
η) κοινωνική πρόνοια.
θ) Ανώτερος πολιτισμός (θέατρο, μουσική).

Πηγή : Lexikon der Soziologie. Ed. Von W. Fuchs-Heinitz, R. Lautmann et alt., ISB N 3-531-11417-4, Opladen, 1995, S.394. Το Βήμα (1.9.15)