Κινεζική Πενταλογία ( Γενικά περί του Κινεζικού Πολιτισμού ,Κονφουκιανισμός, Αρχαία επαναστατική παράδοση, Γκε Μινγκ ( δικαίωμα της εξέγερσης ) ,”Κόκκινος Κονφουκιανισμός ;”, Μελλοντικά κινήματα )

Κινεζική Πενταλογία : Γενικά περί του κινεζικού Πολιτισμού, Κονφουκιανισμός, Αρχαία Επαναστατική Παράδοση, Γκε Μινγκ ( Δικαίωμα της Εξέγερσης ), Μελλοντικά κινήματα

Πρώτο Μέρος : Γενικά περί του Κινέζικου Πολιτισμού

Εδώ και 200 χρόνια κάνουν οι Νεοέλληνες μίαν σχεδόν διαστροφική ομφαλοσκόπηση, ενώ ο κόσμος γύρω τους μεταλλάσσεται με υπερηχητική ταχύτητα. Εκτός τούτου η σχολική και η γυμνασιακή μόρφωση εμπεριέχουν και μία μεγάλη δόση υποτίμησης άλλων λαών και ιδιαιτέρως των ασιατικών πράγμα, που είναι όχι μόνον τελείως εσφαλμένο αλλά και παρανοϊκό.

Έφυγα για σπουδές στο εξωτερικό στα τέλη της δεκαετίας του 50  και εγώ ως ελληνοκεντριστής και εθνικιστικά δηλητηριασμένος. Τότε ήταν η εθνικιστική πλύση εγκεφάλου τόσο ισχυρή, που κάναμε στο εξωτερικό μία γκάφα ύστερα από την άλλη. Η διαδικασία της εκδηλητηρίασης κράτησε περίπου τέσσερα χρόνια.

Επειδή σπούδαζα σε μία πόλη με μία από τις μεγαλύτερες βιβλιοθήκες του κόσμου, άρχισα να μελετώ στα πλαίσια της ανώτερης εγκυκλοπαιδικής μόρφωσης τον πολιτισμό, την ιστορία, την θρησκεία και την λογοτεχνία των πιό σπουδαίων εθνών του κόσμου. Τότε κατάλαβα, τι κακό έγινε στα ελληνικά σχολεία και γυμνάσια.

Η ενασχόληση με την Κίνα ήταν ιδιαίτερα συστηματική. Η Κίνα είναι η μόνη χώρα του κόσμου που διαθέτει μίαν αδιάκοπη πολιτισμική ιστορία 4 χιλιάδων ετών ! Η Κίνα είχε ήδη προ 2.500 ετών μίαν εξελιγμένη φιλοσοφία με πολλές φιλοσοφικές σχολές. Είχε και αυτή ευφυέστατους φιλόσοφους και επιστήμονες, όπως τον μεγάλο Κονφούκιο, ο οποίος έχει διατυπώσει εν μέρει περίπου όμοιες απόψεις όπως ο Πλάτων με μία καθοριστική διαφορά : Η διδασκαλία του Κονφούκιου είναι εδώ και δυόμιση χιλιάδες χρόνια η πνευματική βάση του τεράστιου “Κύκλου Πολιτισμού του Κονφουκιανισμού”, στον οποίο ανήκουν η Κίνα , η Ιαπωνία, η Κορέα και όλες οι χώρες της Νοτιοανατολικής Ασίας. Έως τα τέλη του 18ου αι. προηγείτο η Κίνα σε όλους τους τομείς του πολιτισμού , της επιστήμης, της διοίκησης και των εφευρέσεων. Μέσω του Διαφωτισμού και της αστικής επανάστασης άρχισε να προηγείται βαθμιαία η Ευρώπη.

Ενώ στο δεύτερο ήμισυ του 19ου αι.  η Ιαπωνία έκανε ριζικές μεταρρυθμίσεις και έστελνε δεκάδες χιλιάδες σπουδαστές στην Ευρώπη , ειδικά στην Γερμανία καθώς και στην Αμερική, οι Κινέζοι έκαναν   σινοκεντρική ομφαλοσκόπηση και τελικά έμειναν πολύ πίσω και πάρα λίγο να γίνουν θύμα των ευρωπαϊκών ιμπεριαλιστικών δυνάμεων. Αυτά όμως  παρήλθαν εσαεί.

Οι Κινέζοι ξεπέρασαν μέσω  της υπεραναπτυγμένης ιστορικής εθνικής συνείδησης και βασιζόμενοι στις ΚΟΝΦΟΥΚΙΑΝΙΚΕ ΑΡΕΤΕΣ (εργατικότητα, πειθαρχία και αυτοπειθαρχία, ανταγωνιστικότητα, οργανοτικότητα, αποτελεσματικότητα , πατριωτισμό, εφευρετικότητα κοκ.) τις ευρωπαϊκές μεγαλοδυνάμεις Γαλλία, Αγγλία και Γερμανία, κατόπιν την τόσο κραταιά Ιαπωνία και σε λίγα χρόνια θα υπερφαλαγγίσουν και τις ΗΠΑ. Ήδη σήμερα είναι η Κίνα η δεύτερη υπερδύναμη που κόσμου.

Οι ειδικοί επιστήμονες πρεσβεύουν την άποψη, ότι το πολύ μέσα σε δέκα χρόνια η Κίνα θα είναι  η πρώτη υπερδύναμη του κόσμου. Οι ηγέτες των ευρωπαϊκών χωρών και των ΗΠΑ παρακολουθούν με αυξανόμενη ανησυχία την ραγδαία κινεζική πρόοδο και προσπαθούν να συσφίξουν τις οικονομικές σχέσεις με τον κινεζικό κολοσσό. Μεγάλες προσπάθειες σε αυτή την κατεύθυνση καταβάλλει ιδιαίτερα η Γερμανία. Και σε μιά τέτοια κατάσταση  οι Ευρωπαίοι ηγέτες είναι αναγκασμένοι να ασχολούνται με τα αιώνια προβλήματα της μικροσκοπικής Ελλάδας.

Και μία ιδιαίτερη πληροφορία : Η κινέζικη Ακαδημία των Καλών Τεχνών έχει ανακηρύξει τον μικρότερο αδελφό μου Θεόδωρο Τερζόπουλο (Αττις Θέατρο στην Αθήνα), παγκόσμια φημισμένο σκηνοθέτη θεάτρου σε επίτιμο διδάκτορα  της Θεατρολογίας. Αν και κατέχει πολύ καλά τρεις ξένες γλωσσες, θα μάθει και κινέζικα. Μου είπε , ότι οι Κινέζοι θαυμάζουν τον αρχαίο ελληνικό πολιτισμό .

Δεύτερο Μέρος : Κονφουκιανισμός

Η Κίνα ανήκει στον Κύκλο Πολιτισμού του Κονφουκιανισμού, ο οποίος διαφέρει κατά πολύ από τον Δυτικό Κύκλο Πολιτισμού.

Ο Κονφουκιανισμός είναι κοσμοθεωρία καθώς και θεωρία της κοινωνίας και του κράτους και γενική βάση της καθημερινής ζωής των Κινέζων και της Εικόνας του Ανθρώπου, όπως την έχει διαμορφώσει ο Κονφουκιανισμός στις παρελθούσες εκατονταετίες.

Τα καθοριστικά χαρακτηριστικά του Κονφουκιανισμού είναι τα ακόλουθα :

1. Αρμονία (Σταθερότητα) στην κοινωνία και στο κράτος.
Όποιος ενεργεί εναντίον της σταθερότητας πρέπει να τιμωρείται παραδειγματικά. Υπάρχει ένα παράδειγμα, σύμφωνα με το οποίο 600 φιλόσοφοι της αρχαίας Κίνας έχουν θαυτεί ζωντανοί , γιατί διετάραξαν μέσω  των  αντιλήψεών  τους “την Αρμονία κάτω από τον ουρανό”.

2. Ιεραρχίες στο κράτος, στην κοινωνία και στην οικογένεια.
Στις παρελθούσες εποχές  ο Αυτοκράτορας ήταν η υψίστη αρχή, τώρα είναι το Πολιτικό Γρφείο του “Κομμουνιστικού Κόμματος”. Στην οικογένεια  ο γηραιότερος είναι το πιό αξιοσέβαστο πρόσωπο.

3. Στην κινεζική παράδοση  το άτομο είναι άγνωστο και ανεπιθύμητο, ενώ στη Δύση κοινωνία και κράτος  βασίζονται στο άτομο. Η οικογένεια, η κοινωνία και το κράτος έχουν έναντι αυτού απόλυτη προτεραιότητα.

4. Επομένως δεν υφίσταται και ο πολίτης με τα υποκειμενικά του ανθρώπινα δικαιώματα.
Η προσπάθεια ενός Κινέζου να πραγματοποιήσει τα ανθρώπινα δικαιώματα θεωρείται από τις κρατικές αρχές ως αδιάντροπη πρόκληση και τιμωρείται αυστηρότατα.
Στην Κίνα επικρατεί μία τελείως διαφορετική άποψη περί των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και δη η αντικειμενική. Αυτό σημαίνει , ότι το κράτος έχει την απόλυτη δυνατότητα να παραχωρεί δικαιώματα και , αν το κρίνει σωστό, πάλι να τα αφαιρεί.

Έτσι γίνεται κατανοητό, γιατί η κινεζική κυβέρνηση αντιδρά σε κριτική της Δύσης πολύ εκνευρισμένα,  ενίοτε και με οργή. Γενικά η Κίνα δεν είναι διατεθειμένη να αναγνωρίσει την δυτική κοσμοθεωρία και τον τρόπο ζωής της Δύσης.

5. Η Εργατικότητα είναι μία από τις πιό υψηλές αρχές του Κονφουκιανισμού. Αυτή είναι η κυρία βάση της προόδου της Κίνας.

6. Η Ανταγωνιστικότητα δεν είναι μόνον ως κανόνας στην κοινωνία γνωστή, αλλά και εφαρμόζεται σε όλα τα κοινωνικά στρώματα.

7. Η Πειθαρχία και η Αυτοπειθαρχία ανήκουν στις προσδιοριστικές βάσεις του Κονφουκιανισμού.

Πληροφορία :

Η Εικόνα του ανθρώπου του Κονφουκιανισμόυ καθώς και οι κινεζικές απόψεις περί δικαιοσύνης και νόμων είναι κεφάλαιο σε ένα μεγάλο σύγγραμμα, το οποίο θα εκδοθεί ως επιστημονικό βιβλίο στο εξωτερικό. Προς το παρόν μεταφράζεται από τα Γερμανικά στα Ισπανικά  εν μέρει και στα Αγγλικά ( Ιδέ εδώ στο Μπλογκ μου όλο το κείμενο : «Menschen- und Gesellschaftsbilder sowie Rechts- und Gerechtigkeitsvorstellungen in den Schriftdokumenten der alten Hochkulturen, Eine komparative philosophiehistorische Untersuchung“).

Τρίτο Μέρος  : Αρχαία επαναστατική παράδοση

α ) Οι Κινέζοι έχουν μίαν υπεραναπτυγμένη ιστορική εθνική συνείδηση, η οποία αφορά μία συνεχή ιστορία πολιτισμού τεσσάρων χιλιάδων ετών. Σε όλη την ιστορία της ανθρωπότητας  οι Κινέζοι είναι οι πρώτοι, οι οποίοι ανέπτυξαν μία πειστική θεωρητική βάση του δικαιώματος της εξέγερσης ( „Γκε- Μινγκ “).

Στο „Βιβλίο της Ιστορίας („Σουντσινγκ“, 84 π.Χ.) προειδοποιεί ο εργαζόμενος λαός τον Αυτοκράτορα, ότι ο „Ουρανός“ αγαπά τον λαό, γι αυτό  ο Αυτοκράτορας πρέπει να κάνει αυτό που επιθυμεί ο „Oυρανός“, διαφορετικά θα τιμωρηθεί.
Ο φιλόσοφος Μöng-Ds ( Μένκιος ) δημιούργησε την θεωρία της „αφαίρεσης“ της εντολής του „ Ουρανού“ από τον Αυτοκράτορα, σε περίπτωση που αυτός καταδυναστεύει τον λαό.
Δύο φορές ( 84 και 184 μ.Χ. ) έλαβαν χώραν επαναστάσεις των κινέζων αγροτών αναφέροντας ως δικαιολογία την καταπάτηση της «Εντολής του Ουρανού“ ( „Κοινωνική Συνθήκη“α λα Κίνα) από τον Αυτοκράτορα, τον οποίο στην δεύτερη επανάσταση  έχουν εκθρονήσει  ( τέλος της δυναστείας Χαν ).

β ) Χωρίς τέτοιες δικαιολογίες ξεσηκώθηκαν οι Κινέζοι υπό την καθοδήγηση του Μάο Τσε Τουνγκ και έθεσαν τις βάσεις για την σημερινή Κίνα.

γ ) Η Κίνα εξελίσσεται σε υπερδύναμη και κατέχει από οικονομική άποψη παγκοσμίως την δέυτερη θέση μεν, αλλά ο λαός και ιδίως οι αγρότες ζουν πολύ φτωχικά, ενώ παράλληλα η Κίνα έχει τους περισσότερους δισεκατομμυριούχους του κόσμου !
Αυτό σημαίνει όξυνση των ταξικών αντιθέσεων , οι οποίες θα οδηγήσουν στο μέλλον νομοτελειακά σε αγώνες.

δ ) Η αυξάνουσα μεσαία τάξη απαιτεί ανθρώπινα δικαιώματα, τα οποία κατέχουν ήδη  από δεκαετίες οι Κινέζοι στην Ταϊβάνη και στο Χονγκ Κονγκ.

ε ) Το διαδίκτυο διευκολύνει κοινωνικά και πολιτικά κινήματα . Η κινεζική κυβέρνηση φοβάται τώρα πρωτίστως πολιτικά κινήματα, γι αυτό ελέγχει το διαδίκτυο αυστηρότατα.

Τέταρτο Μέρος : Γκε Μινγκ ( Δικαίωμα της εξέγερσης )

Προ περίπου 4 χιλιάδων ετών έχει  το „Βιβλίο της ιστορίας“ (Shudshing) αναφέρει, ότι  ο Αυτοκράτορας δέον να συμπεριφέρεται καλά στον λαό, γιατί ο ουρανός τον προστατεύει ( φυσικό δίκαιο, ius naturalis ). Τον 3ο αι. π.Χ  ο φιλόσοφος Möng-ds (Μένκιος) δημιούργησε την κινεζική θεωρία του „Συμβολαίου της εξουσίας “. το οποίο αναφέρει το Γκε-Μινγκ („Αφαίρεση της εντολής του Ουρανού „ από τον Αυτοκράτορα) !
Ήδη 260 έτη αργότερα έκανε ο λαός στηριζόμενος στο συμβόλαιο αυτό επανάσταση και έρριξε τον τυραννικό Αυτοκράτορα.

Ο ειδικός για την Θεωρία του κράτους Χαν Φέι –Τσε ( 2ος αι. π. Χ.) υπουργός των εσωτερικών, γνωστός ως ο κινεζικός Δράκων , έχει τονίσει στα συγγράματά του περί εξουσίας , ότι οι υπήκοοι είναι κακοί , γι αυτό η κυβέρνηση να μή τους έχει  εμπιστοσύνη . Το μόνον που τους αξίζει είναι αυστηροί και τιμωρητικοί νόμοι.
Αυτός έχει ιδρύσει την πρώτη κρατική ασφάλεια του κόσμου. Πέραν τούτου διέταξε να θάψουν ζωντανούς 600 διανοούμενους ( σχεδόν όλους τους φιλόσοφους ), γιατί „φλυαρούσαν“ πολύ και αναστάτωναν τον κόσμο κάτω από τον ουρανό !

Η στάση της σημερινής κινεζικής κυβέρνησης έναντι των διανοουμένων δεν είναι λοιπόν ούτε κάτι το καινούργιο ούτε τόσο παράλογη, έχει τουναντίον μεγάλη παράδοση. Οι Κινέζοι ηγέτες φοβούνται στην πραγματικότητα τον λαό.

Πέμπτο Μέρος : Μελλοντικά κινήματα

Ενώ στις χώρες με χριστιανορθόδοξη παράδοση η Εικόνα του Ανθρώπου είναι στενά συνυφασμένη με την Δευτέρα Παρουσία και την αιωνιότητα ,  η Εικόνα του Ανθρώπου του Κονφουκιανισμού είναι πραγματιστική, μια που οι Κινέζοι είναι ιστορικά τελείως αθεϊστές. Τους ενδιαφέρει αποκλειστικά η επίγεια ζωή hic et nunc. Αυτή η εικόνα υπάρχει εδώ και 2500 χρόνια και είναι η βάση της ζωής όλων των Κινέζων.

Οι Κινέζοι έχουν κάνει στην μακρά ιστορία τους μερικές δυναμικές κοινωνικές επαναστάσεις. Μπορούν εύκολα να διαπιστώσουν, ότι η διαφορά μεταξύ των πλουσίων και των φτωχών αυξάνει συνεχώς. Εκτός τούτου βλέπουν , ότι οι Ταϊβανέζοι και οι Κινέζοι στο Χονγκ Κονγκ ζουν σε ένα φιλελεύθερο καθεστώς και έχουν ένα πολύ ανώτερο βιοτικό επίπεδο. Είναι λοιπόν αυτονόητο να απαιτούν και αυτοί καλύτερες βιοτικές συνθήκες και ελευθερίες.

Η ανώτατη ηγεσία δεν μπορεί αιωνίως να παίζει τον ρόλο του αυτοκράτορα. Βαθμιαία πρέπει να δώσει στον λαό ελευθερίες που σημαίνει ότι θα μειωθεί η επιρροή του κόμματος, το οποίο λέγεται μεν κομμουνιστικό , αλλά στην πραγματικότητα δεν έχει καμία σχέση με τα κομμουνιστικά ιδεώδη που προσπάθησε να πραγματοποιήσει ο Μάο Τσε Τουνγκ. Σε γενικές γραμμές πρόκειται για ένα ολοκληρωτικό και άκρως αυταρχικό πολιτικό σύστημα.

Υπάρχει λόγος να αμφιβάλλουμε , αν η κομματική ηγεσία παραδεχθεί την ύπαρξη του ατόμου και του πολίτου, πράγματα που είνα διαμετρικά αντίθετα με την κονφουκιανική παράδοση. Έχει αποδειχθεί επανειλλημμένα, ότι η κινεζική κυβέρνηση θεωρεί απαιτήσεις για ατομικά δικαιώματα ως πρόκληση.

Εν ολίγοις : Στην Κίνα οξύνονται οι αντιθέσεις μεταξύ ενός σημαντικού τμήματος του λαού και της ηγεσίας. Συμπεράσματα :

α ) Στο μέλλον θα οξυνθούν οι πολιτικές αντιθέσεις περαιτέρω.
β ) Θα λάβουν χώραν κινήματα οικονομικού, πολιτικού , ακόμη και ταξικού χαρακτήρα.

Δημοσιευθέν τεμαχιακά συχνά στον  ηλεκτρονικό τύπο ( Το Βήμα , Καθημερινή ).

Ατομο, Ατομικότητα, Ατομικισμός, Εγωϊσμός, Φιλοτομαρισμός

Κάποιος γνωστότατος δημοσιογράφος έχει στις αρχές του Νοέμβρη 2012 διατυπώσει την άποψη, ότι η κυβέρνηση αποτελείται από φιλοτομαριστές. Το άρθρο του προβληματίζει κάθε αναγνώστη με ανεβασμένες απαιτήσεις και με γνήσιο ενδιαφέρον για την ουσία των υπαρχόντων προβλημάτων και όχι για εντυπωσιασμούς και ανούσιους πομφόληγες.

To άρθρο δεν αντικατοπτρίζει την αντικειμενική πραγματικότητα. Εμπεριέχει και κάτι το κοινωνικοπολιτικά πολύ επικίνδυνο, γιατί έχει οπωσδήποτε διχαστικό χαρακτήρα ίσως και κάτι άλλο.
Αυτονοήτως δεν μπορεί ο αναγνώστης να απαιτήσει από δημοσιογράφο να κάνει εμπεριστατωμένη ανάλυση. Ένας δημοσιογράφος ούτε δύναται, ούτε επιθυμεί κάτι τέτοιο. Και όμως ο αναγνώστης έχει το δικαίωμα να περιμένει τουλάχιστον μίαν ερμηνεία των χρησιμοποιουμένων εννοιών, ιδιαιτέρως της έννοιας „ φιλοτόμαρο“ και να έξετάσει τις σχέσεις της με τις προαναφερθείσες παρόμοιες έννοιες.

Το ΑΤΟΜΟ εχει μεταξύ άλλων κοινωνική συνείδηση. Η ΑΤΟΜΙΚΟΤΗΤΑ του εκφράζεται στην προσωπικότητα και στην ιδιαιτερότητά του.
Ο ΑΤΟΜΙΚΙΣΜΟΣ αποδέχεται την προτεραιότητα του ατόμου έναντι της κοινωνίας. Και όμως, στην Ελλάδα γίνεται ανεπίτρεπτη σύγχιση των δύο εννοιών.

Ο ΕΓΩΙΣΜΟΣ εστιάζει το άτομο στο επίκεντρο της κοινωνίας. Αυτό αναφέρεται στην κωμωδία του Ρωμαίου Terentius „Andria“: „Proximus sum egomet mihi“καθένας σκέπτεται ( μόνον ) τον εαυτό του“).
Το ίδιο έχει αναφερθεί ήδη προ αυτού στον „Αίαντα“ του Σοφοκλή και στην „Μήδεια“ του Ευριπίδη .
Μία παραλλαγή του εγωϊσμού είναι ο ΝΑΡΚΙΣΣΙΣΜΟΣ. Ο ΦΙΛΟΤΟΜΑΡΙΣΜΟΣ είναι το ύστατο στάδιο του εγωϊσμού. Σημαίνει πρωτίστως την πραγματοποίηση των ιδίων συμφερόντων με θεμιτά η και με αθέμιτα μέσα ακόμη και κατά των συνανθρώπων.

Υπάρχει λόγος να αμφιβάλλει κανείς, ότι οι αναφερόμενοι στο άρθρο είναι φιλοτομαριστές.
Δημοσιευθέν συχνά στον ηλεκτρονικό τύπο (Καθημερινή,  To Πρώτο Θέμα).