πουλος, Κατάληξη Οικογενειακών Ονομάτων

Κατάληξη οικογενειακών ονομάτων σε -πουλος, Σημασία

Η κατάληξη -πουλος προέρχεται από το λατινικό pullus, αρχικά επίσης -πουλλος (δηλαδή με δύο λάμδα) ή και από το αρχαίο ελληνικό -πώλος. Από αυτό απορρέει το συμπέρασμα, ότι η εμπέδωση της κατάληξης έχει λάβει χώραν ήδη προ του 7ου αι., όταν η Λατινική ήταν ακόμη επίσημη γλώσσα του Imperium Romanum (Orientalis).

Η σημασία ήταν αρχικά “εις ονόματα ζώων προς δήλωσιν του νεογνού” (π.χ. αετόπουλο, λυκόπουλο κτλ.), αργότερο ως πατρωνυμικόν “προς δήλωσιν της καταγωγής” (γιος του …, π.χ.Γιαννοπουλος, Φωτόπουλος κτλ.). καθώς και “εις διάφορα ονόματα προς δήλωσιν υποκοριστικού” (π.χ. βοσκοπούλα, ναυτόπουλο κτλ., Πρωϊας Λεξικόν…) .
Στη Λατινική η λέξη pullus είχε και μίαν άκρως δυσάρεστη σημασία : αχόρταγος.

Η μετάφραση της τουρκικής κατάληξης -ογλού ή σε μερικές περιπτώσεις -oglü ήταν ζήτημα μόρφωσης των αρμόδιων υπαλλήλων που προερχόνταν στην Θεσσαλονίκη και στην Κατερίνη από την Πελοπόννησο.
Οι μορφωμένοι την μετέφρασαν στις αρχαίες ελληνικές καταλήξεις -άδης (σπάνια) ή -ίδης , οι άλλοι στην κατάληξη που επικρατούσε στην Πελοπόννησο -πουλος.

Αυτοί που δεν ήξεραν καθόλου την Τουρκιή, άφηναν το πρώτο μέρος αμετάφραστο και μετέφραζαν μόνον την κατάληξη . Πχ. στην δική μου περίπτωση όχι Ραπτόπουλος, αλλά Τερζόπουλος (τερζής : ράπτης,στην Ιταλική σημαίνει Terzi o τρίτος από τη Λατινική tercius), στην δική σου περίπτωση όχι Μαυρογιαννίδης, αλλά Καραγιαννίδης (καράς : μαύρος λατινικής προέλευσης : maurus σωστά στην Ελληνική είναι μελαψός).

Πηγές

-Πρωϊας Λεξικόν της Νέας Ελληνικής Γλώσσης,Τομος Δεύτερος, Αθήναι (χωρίς έτος(, σελ. 2004.
-Γ.Μπαμπινιώτης, Ετυμολογικό Λεξικό της Νέας Ελληνικής Γλώσσας, Αθήνα 2010, σελ. 1146.
-K.E. Georges, Lateinisch-Deutsches Handwörterbuch, Leipzig 1890. S. 2098 (pullus equinus, pulli columbini).
Καθημερινή (9.1.18)