Πατριωτισμός, Εθνικισμός, Σωβινισμός, Ρατσισμός

Πατριωτισμός, Εθνικισμός, Σωβινισμός, Ρατσισμός

Ευκαιρίας δοθείσης θα ασχοληθούμε με σημαντικές έννοιες , οι οποίες χρησιμοποιούνται δυστυχώς τελείως εσφαλμένα, φαινόμενο που έχει μερικές φορές δυσάρεστες συνέπειες. Οι έννοιες είναι επιστημονικοί όροι ( termini scientifici ) με ένα καθορισμένο περιεχόμενο , δηλαδή δεν επιτρέπεται να τις ερμηνεύσει κανείς υποκειμενικά ή βολονταριστικά.

α ) Πατριωτισμός

Η γλωσσική αφετηρία του είναι η ελληνική λέξη Πατήρ ( Γενική: Πατρός ) και όχι η λατινική λέξη Pater ( Γενική : Patris ). Στο Μεσαίωνα εμφανίσθηκε η λέξη Πατριώτης ( κάποιος από το ίδιο γένος, συμπατριώτης ) με μεσαιωνική λατινική Patriota και αργότερα με γαλλική προφορά Patriote. Παράλληλα παρουσιάσθηκε το επίθετο Πατριωτικός με την λατινική Patrioticus και την γαλλική προφορά Patriotique , πού έγινε η βάση για την γαλλική λέξη με ελληνικές ρίζες Patriοtisme με την νεοελληνική προφορά Πατριωτισμός. Έτσι επέστρεψε η λέξη Πατριωτισμός στην γενέτειρά της.

Η έννοια αυτή σημαίνει την πολιτική τοποθέτηση ενός ατόμου που είναι συνυφασμένη με τον συναισθηματικό δεσμό με τις αξίες, την ιστορία, την παράδοση, τον πολιτισμό κλπ. της γενέτειράς του ( Πατρίδα ).Το κύριο νόημά της είναι η αγάπη προς την Πατρίδα. Μερικές φορές συνάδει όμως ο Πατριωτισμός με δυνατό συναίσθημα της υπερηφάνειας και της αλαζονείας, εάν κάποιος είναι αμετροεπής.

Ο Πατριωτισμός είναι προϊόν της Γαλλικής Επανάστασης του 1789 και φορέας του είναι ο αστός ( πολίτης, citoyen ). Ένα από τα καθοριστικά γνωρίσματα του σύγχρονου πολίτου είναι η διαλεκτική αλληλουχία μεταξύ των δικαιωμάτων και των καθηκόντων .

β ) Εθνικισμός

Υφίστανται δύο διαφορετικές ερμηνείες : Η γαλλική ερμηνεία είναι μάλλον ουδέτερη : Εννοεί τον πατριωτισμό.
Οι περισσότεροι ευρωπαϊκοί λαοί την έχουν αποδεχθεί. Σύμφωνα όμως με την γερμανική ερμηνεία ο εθνικισμος έχει αρνητική σημασία : υπερβολική και μή ανεκτική εθνική συνείδηση , η οποία θεωρεί την ισχύ και το μεγαλείο του έθνους ως υψίστη αξία. Οι λαοί της Βόρειας και της Ανατολικής Ευρώπης αποδέχθηκαν αυτήν την ερμηνεία.

Στην νεώτερη παγκόσμια ιστορία η έννοια εθνικισμός χρησιμοποιήθηκε λίαν θετικά και δη από τα εθνικοαπελευθερωτικά κινήματα πρώτα στις αραβικές χώρες και κατόπιν σε όλες τις χώρες που ξεσηκώθηκαν κατά της αποικιοκρατίας. Επομένως πρέπει να κάνουμε μίαν διαφοροποίηση.

γ ) Σωβινισμός
σημαίνει  πολύ δυνατό πατριωτισμό που στρέφεται κατά άλλων λαών (αδδιαλλαξία, αντιπάθεια, μίσος).

δ ) Ρατσισμός

Ιδέ εκτενέστατα εδώ  στο Μπλογκ μου την  εκλαϊκευμένη μελέτη “Ρατσισμός, Πρόσφυγας, Μετανάστης, Παράνομος”.
Δημοσιευθέν συχνά στον κεντρικό ηλεκτρονικό τύπο (Το Βήμα, Καθημερινή 9τελευταί στις 16.2.18), Τα Νέα).

Ρατσισμός , Φυλετικές Διακρίσεις, Ράτσα

Ρατσισμός, Φυλετικές Διακρίσεις

Φυλή ή Ράτσα ;
Διεθνώς έχει καθιερωθεί η έννοια ράτσα, που είναι αραβογενής (ra`s : προέλευση) και την οποία έχει παραλάβει πρώτα η ισπανική γλώσσα ως νεολατινική (raza ; καθαρή, ανώτερη) και βαθμιαία έχινε γνωστή σχεδόν σε όλες τις ευρωπαϊκές γλώσσες ( γαλλ. και αγγλ. : rαce, ιταλ. : razzα , πορτογ. : raça.
Η λατινική γλώσσα είχε τν παρόμοια λέξη tribas (γεν. Tribadis), ενώ η αγγλική γλώσσα ξέρει και την έννοια breed.

Ση μαντικότερο είναι  ότι τα καθοριστικά  διεθνή ντοκουμέντα περί των ανθρωπίνων δικαιωμάτων , όπως π.χ. η Γενική Διακήρυξη για τα ανθρώπινα δικαιώματα απο 1948 (παράγρ. 2), η Διεθνής Σύμβαση για τα  αστικά  και τα πολιτικά δικαιώματα από 1966 (παράγρ.4) και η Διεθνής Σύμβαση για την έκλειψη όλων των μορφών της ρατσιστικής διάκρισης απο το 1965  έχουν ως αφετηρία την ύπαρξη ρατσών (φυλών  με άλλη σημασία) ως αντικειμενικό φαινόμενο.

Η Αφρικανική Χάρτα για τα δικαιώματα των ανθρώπων και των λαών από το 1981  χρησιμοποιεί τις έννοιες ράτσα, εθνοτικές ομάδες (για τους λατινομαθείς gentes), ΧΡΩΜΑ της ΕΠΙΔΕΡΜΙΔΑΣ και εθνική προέλευση με σκοπό να μην γίνονται διακρίσεις.

Συμπέρασμα : Δεν είναι ρατσιστικό, όταν αναφέρουμε την ύπαρξη των διαφορετικών ρατσών ως κάτι ο δεδομένο χωρίς φυσικά να κάνουμε φυλετικές διακρίσεις.

Από το 1966 υπάρχει μία διεθνής σύμβαση κατά των φυλετικών διακρίσεων. Από το 1969 ισχύει αυτή σχεδόν σε όλον τον κόσμο.
Ένας απο τους μεταπτυχιακούς μου έχει συγγράψει και επιτυχώς υπερασπίσει το δoκτοράτο του επί ειδικών πτυχών του προβλήματος, το οποίο είναι στα πλαίσια των ανθρωπίνων δικαιωμάτων αντικείμενο πανεπιστημιακών διαλέξεων.

Ο ρατσισμός έχει δημιουργηθε τον 19ο αι. στην Γαλλία με τον σκοπό να διακαιολογηθεί η αποικιοκρατικοποίηση της Αλγερίας . Στην δεκαετία του 30 του παρελθόντος αιώνα την παρέλαβαν οι Γερμανοί Εθνικοσοσιαλιστές και την έκαναν γενική βάση της ιδεολογίας τους, η οποία έχει οδηγήσει στις γνωστές βαρβαρότητες και κτηνωδίες.

Ο ρατσισμός είναι μία ιδεολογία, η οποία βγάζει από την αντικειμενική διαφορετικότητα των ανθρωπίνων φυλών συμπεράσματα υποτιμητικής αξιολόγησης, για να τους συμπεριφέρεται διαφορετικά ( φυλετική διάκριση ).

Μια τέτοια συμπεριφορά αντίθεται στα ανθρώπινα δικαιώματα πολιτικού, οικονομκού και πολιτισμικού χαρακτήρα.
Σύμφωνα με το άρθρο 4(α) απαιτεί η Σύμβαση από τα κράτη-μέλη των Ηνωμένων εθνών να τιμωρούν επί τη βάσει νόμου την διάδοση ρατσιστικών ιδεών. Σχεδόν όλα τα κράτη έχουν εκδόσει τέτοιους νόμους.
Το άρθρο (β) απαιτεί από τα κράτη να απαγορεύσουν όλες τις ρατσιστικές οργανώσεις.
Το άρθρο 7 υποχρεώνει τα κράτη να λάβουν άμεσα μέτρα στα πεδία της παιδείας, του πολιτισμού και της πληροφόρησης με σκοπό να παραγκωνισθούν δια παντός οι ρατσιστικές αντιλήψεις και να προωθειθούν η φιλία μεταξύ των φυλών και των λαών.
Ήδη η γενική βάση του Διεθνούς Δημοσίου Δικαίου, η  Χάρτα των Ηνωμένων Εθνών, απαγορεύει τον ρατσισμό.

Όταν έρχομαι το καλοκαίρι στην γενέτειρά μου για διακοπές ακούω τόσο πρωτόγονα ρατσιστικά σχόλια, που ανατριχιάζω. Αναγκάζομαι να συμμετάσχω στις “συζητήσεις” με σκοπό να αποδείξω , ότι οι ρατσιστικές αντιλήψεις είναι τελείως εσφαλμένες και άδικες.

Φυσικά εκπλάγονται οι συνομιλητές, όταν μαθαίνουν , ότι από τους πολυάριθμους πτυχιακούς και μεταπτυχιακούς μου ένας Αφρικaνός υπεράσπισε την πτυχιακή διατριβή καθώς αργότερα και την διδακτορική διατριβή του με “Αριστα” (“Summa cum laude”). Αυτό έγινε στην επιστήμη του Διεθνούς Δημοσίου Δικαίου ύστερα από τον 2ο Παγκόσμιο Πόλεμο σε ένα Πανεπιστήμιο με ιστορία 600 ετών και με πέντε βραβεία Νομπέλ κοκ. μόνον δυό φορές. Ύστερα από τέτοιες πληροφορίες γίνονται πολύ προσεκτικοί.

Το πρόβλημα όμως είναι, αν κάθε έκφραση γνώμης αποκτά την ποιότητα μίας ρατσιστικής τοποθέτησης, την οποία μπορεί κανείς να διαπιστώσει σε μεγάλη αφθονία ( πραγματικοί οχετοί ) στα Blogs των αποκλειστικά ηλεκτρονικών εφημερίδων στο διαδίκτυο. Το απίστευτο είναι, ότι τέτοια τερατώδη πράγματα δημοσιεύονται.

Έχω όμως επίσης διαπιστώσει, ότι στη διάρκεια της Μεταπολίτευσης έχει δημιουργηθεί μία τελείως διαφορετική “Κουλτούρα” έκφρασης, της οποίας τα καθοριστικά χαρακτηριστικά είναι η αθυροστομία, η μεγαλοστομία, η επιπολαιότητα, η θρασύτητα, η ελαφρότητα, μία αμετροέπεια σε επίπεδο της αρχαίας Υβρεως και ένας παρανοϊκός υπερεξυπνακισμός : Ολοι τα ξέρουν όλα.

Μία ελληνίδα αθλήτρια που επρόκειτο να συμμετάσχει στους Ολυμπιακούς αγώνες είναι ένα από τα πολυάριθμα θύματα αυτής της νοοτροπίας. Μάλλον δεν έχει συνειδητοποιήσει, ότι είπε κάτι το ρατσιστικό. Κατόπιν ζήτησε συγγνώμη μεν , αλλά ήταν πολύ αργά. Αλλά μία τέτοια τοποθέτηση αντιτίθεται στα ολυμπιακά ιδεώδη.

Από την άλλη μεριά δεν πρέπει να κλείνουμε τα μάτια για τα πολυάριθμα εγκλήματα μερικών παράνομων μεταναστών. Εδώ πρόκειται όμως για ένα άλλο θέμα.

Δημοσιευθέν από το 2012  συχνά στον στον ηλεκτρονικό τύπο (Καθημερινή, Το Βήμα, Τα Νέα, Το Πρώτο  Θέμα  και στην  iefimerida).